Poradnik · kształt biegu

Schody kręcone

Schody kręcone wybiera się z jednego powodu: zajmują dwa metry kwadratowe podłogi. Ta oszczędność jest prawdziwa, ale kupuje się ją szerokością stopnia — a ta na linii biegu wypada znacznie mniejsza, niż sugeruje średnica z katalogu.

Gdzie mierzy się szerokość stopnia

Stopień w biegu kręconym to wycinek pierścienia: przy słupie ma kilka centymetrów, przy zewnętrznej krawędzi kilkadziesiąt. Przepis nie pyta o średnicę, tylko o szerokość na linii biegu — i tam musi być co najmniej 25 cm (WT §70). Linia biegu leży 40 cm od poręczy wewnętrznej, a przy biegu węższym niż 100 cm — w połowie jego szerokości.

Rachunek jest jednoznaczny. Obwód okręgu linii biegu dzielony przez liczbę stopni na pełny obrót:

s_linia = 2π · r_linia / (liczba stopni na 360°)

Tabela średnic

Słup nośny Ø 20 cm, bieg liczony od jego krawędzi do balustrady:

Wniosek jest niewygodny dla całej branży: wymóg 25 cm na linii biegu spełnia dopiero średnica około 180 cm, i to przy nie więcej niż dwunastu stopniach na obrót. Gotowe zestawy Ø 120 i Ø 140, sprzedawane w marketach jako „schody na piętro”, dają na linii biegu 16–21 cm. To jest szerokość drabiny, nie schodów.

Druga pułapka: prześwit

W biegu kręconym przeszkodą nad głową jest zwykle on sam — spód wyższego zwoju. Na jeden pełny obrót musi więc wypaść tyle wysokości, żeby zostało 200 cm plus grubość konstrukcji stopnia:

liczba stopni na obrót × h ≥ 200 + grubość biegu

Przy h = 17,19 cm i dwunastu stopniach na obrót wychodzi 206 cm — po odjęciu 5–6 cm stopnicy zostaje dokładnie dwa metry, czyli na granicy. Przy czternastu stopniach na obrót byłoby 241 cm i luz, ale wtedy stopień na linii biegu schodzi do 22 cm. Te dwa warunki ciągną w przeciwne strony i to jest właściwa przyczyna, dla której schody kręcone są ciasne: nie da się jednocześnie mieć szerokiego stopnia i wysokiego prześwitu bez zwiększenia średnicy.

Test pralki

Przez bieg kręcony Ø 160 nie przejdzie pralka, nie przejdzie kanapa, nie przejdzie materac 160 cm ani drzwi. Bryła 60 × 60 × 85 cm w biegu o szerokości 70 cm musiałaby się obracać razem z biegiem, a nad nią jest spód wyższego zwoju. To nie jest wada do obejścia — to konsekwencja geometrii.

Dlatego schody kręcone jako jedyne połączenie z piętrem sypialnym są decyzją, której skutki widać przy każdej przeprowadzce, każdej wymianie mebla i przy każdym remoncie. Jeśli na piętrze jest łazienka, doliczy się do tego wanna.

Kiedy mają sens

• Dojście na antresolę albo strych, po którym nie nosi się nic większego od pudła.
• Druga, dodatkowa droga obok schodów głównych — na przykład z sypialni na taras albo z kuchni do piwnicy.
• Ciasna klatka o kwadratowym rzucie, w której bieg prosty nie ma szans, a kręcony Ø 180 wchodzi. Wtedy sensowniejsze bywają jednak schody zabiegowe wzdłuż dwóch ścian — mają porównywalną powierzchnię, a szerszy stopień.

Kiedy nigdy

• Jako jedyne schody na piętro mieszkalne w domu, w którym ktoś będzie się starzeć.
• W domu z małymi dziećmi — wąska strona stopnia i słup w środku to układ, w którym dziecko nie widzi, gdzie stawia stopę.
• Przy średnicy poniżej 160 cm, jeśli po tych schodach ma się chodzić codziennie.
• Wtedy, gdy w tym samym miejscu mieści się bieg zabiegowy. Prawie zawsze jest lepszym rozwiązaniem za podobne pieniądze.

Schody młynarskie — inna klasa

Schody młynarskie („kacze kroki”, stopnie naprzemienne) to osobna kategoria: jedna stopa pokonuje dwa stopnie, więc wzór Blondela, wzór wygody i limit wysokości stopnia w ogóle się do nich nie stosują. Mają własne, zupełnie inne zakresy i mogą mieć nachylenie powyżej 45°. Kalkulator wyłącza dla nich zwykłe kontrole i sprawdza tamte — inaczej zgłaszałby błąd na schodach prawidłowych w swojej klasie. To rozwiązanie na strych i tylko na strych.

Otwórz planer Dalej: jakie drewno